De les van Floor: betrek alle mensen!

Er zijn geen Ierse of Schotse fluitketels in de kamer aan het Timorplein deze nacht. Ik ben nog razend enthousiast na een wervelende avond in Pakhuis De Zwijger met Floor Ziegler, Simon van Dommelen en 250 stadsmakers van diverse pluimage. Ze kwamen uit alle windstreken van Nederland (ik kreeg tegelijkertijd een leerrijke les aardrijkskunde): uit Zwolle, Deventer, Leeuwarden, Eindhoven, …

Het klinkt melig, maar ik ben Pakhuis De Zwijger diep dankbaar: ze geven me alles op een presenteerblaadje. Het is naast alle superlatieven ook een erg nuttige avond: op het einde stopt directeur Egbert Fransen me vijf pakjes met stadskaarten in de hand.  Op een creatieve manier inventariseren ze de wandelingen die Floor heeft gemaakt en de vele projecten die ze (te voet) heeft bezocht, heeft ondersteund en heeft bevraagd. Op de overzichtskaart staan voor initiatiefnemers, beleidsmakers en ambtenaren allerlei handige tips over het bouwen van commons.

Wat ik intuïtief al aanvoelde, wordt in gouden raad opgesomd. Een kleine greep:

  1. Volgens Floor is iedereen stadsmaker. Zowel de postbode, de kaasmaker als een minister. Ik maak de vertaalslag naar onze Soepkar in Lokeren: de medewerkers van Emiliani vzw, hun jobcoach, de bevlogen vormgever van ons logo … Vergeet het onderscheid.
  2. Ga eerst energie opwekken in plaats van plannen te bedenken. Verzamel mensen en spreek ze aan op hun talenten. Hou het organisch en heb oog voor een constante instroom van nieuw bloed. Ook bij de Soepkar was er geen strak plan, maar hebben het proces en de creativiteit onderweg het eindresultaat bepaald.
  3. Een wethouder getuigt: ga als overheid niet te veel sturen, geef vertrouwen aan burgers en geef budgetten aan stadsmakers voor sport en cultuur of zelfs voor een aanlegsteiger. Stadsmakers mogen fouten maken, beleidsmakers doen dat ook elke dag.
  4. Zet zoals in Dordrecht mensen samen in een bus en alleen dat geeft pakken energie. Laat stadsmakers, ambtenaren en politici verbindingen maken. Kanker niet over “dat ze in verschillende werelden leven“. Leer elkaars taal en kennen. Er is één leefwereld. Floor breekt een lans tegen betweterij en bezig zijn op je eiland.
  5. Het scepticisme van mensen is ook een forum. Betrek alle mensen, ook je vijanden. Vroeg of laat kom je hen toch tegen. Overtuig vanuit enthousiasme en hou het daarna zakelijk. Tegenstanders van een boerderij in Lindenholt bij Nijmegen hadden bij het openingsfeest een grote bos bloemen bij.
  6. De gemiddelde professional op een gemeentehuis heeft nog te veel schrik van initiatieven van burgers, maar ook beleidsmakers moeten leren zich niet overal mee te bemoeien.
  7. Stadsmakers denken niet in termen van grenzen. Ze gaan liever niet in platforms zetelen, maar gaan anders stadsmakers ont-moeten in concrete projecten.
  8. Stadsmaker is een vak, een kunde. Je bent een doener die voortdurend initiatief neemt. Toch laat je ook anderen op het podium. Je prostitueert je, maar bent bescheiden. De stad is je tippelzone en daar ben je zichtbaar en onzichtbaar tegelijk.

De vele voorbeelden werken zo aanstekelijk dat ik mijn tweedaagse zou willen verlengen tot twee maanden.

Nog een paar voorbeelden:

  • In Leeuwarden willen ze via allerlei projecten in het kader van culturele hoofdstad van Europa een kanteling maken van een gemeenschap naar een open gemeenschap. Een oma’tje met een lapje stof bood zich aan en zette een speelbal in beweging.
  • In Nijmegen gingen Floor, stadsmakers en beleidsmakers samen onder de lakens in Hotel Credible. Floor kletste er honderduit en stedelingen werden opgeroepen mee “naar bed te gaan”. De nachtburgemeester kreeg een ernstig budget en ook al liepen stadsmakers er vaak ‘tegen stroperige budgetten’ aan, er werd een heuse boerderij die al twee jaren leeg stond tot leven gewekt.
  • Enschede zette in op muziek als verbindende kracht. De stad leert ons dat er veel beweegt als muziekhuizen en grote muziekinstellingen radicaal op straat gaan en hun mastodont bunkers verlaten.

Maar dan, het pijnpunt, de aanbestedingen. Stadsmakers initiëren vaak projecten, maar bij offertes hoger dan 30.000 euro mogen ze niet deelnemen (want ze hebben te veel voorkennis). Of ze grijpen naast de aanbesteding, of een derde loopt weg met een lucratief been. Kan een City Deal ervoor zorgen dat dromen, plannen en projecten van stadsmakers over de korte gemeentelijke coalities heen kunnen worden getild? Een nieuwe wethouder in een stad zorgde ervoor dat de pudding in elkaar zakte.

Egbert is een pitbull. Zijn passie, strijd en heldere brein sieren hem en spreken me sterk aan. Ik had graag nog een oproep gelanceerd aan stadsmakers uit het oosten en het noorden van Nederland met de vraag of ik kan langskomen om te gluren, maar die ruimte is er niet meer. Ik kus Quirine, schud Peter’s hand en ga nog wat dromen op het Javaplein met de briljante stadskaarten in mijn handen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *