Pakhuis De Zwijger gaat voor een nieuw Nederland

De nacht op de grote groepszaal in de Amsterdamse herberg verloopt rampzalig. Twee lieden snurken, fluiten, knorren en zijn niet met een stevige por wakker te krijgen. Ik staak al snel mijn pogingen. Een Ier stapt, al vloekend, midden in de nacht op.

Na het ontbijt verdwijn ik om het geboortehuis van Multatuli op te zoeken. Ik vind de Korsjespoortsteeg, gelegen tussen de Singel en de Herengracht, snel. Hier groeide Eduard Douwes Dekker op, jaren later in Brussel zou de auteur zijn beroemde Max Havelaar schrijven. Ik vind dat nog altijd een meesterwerk.

20160916_gluren-bij-de-buren_amsterdam-39

 

Om tien uur meld ik me aan op de Piet Heinkade, waar Quirine en Peter van Pakhuis De Zwijger me te woord staan. Ik overhandig mijn laatste fles Brugse Zot, mijn laatste exemplaar van de brochure van Vormingplus Waas-en-Dender en mijn laatste transitiekaart die we naar aanleiding van Toekomststreken in 2015 hebben gemaakt.

20160916_gluren-bij-de-buren_amsterdam-3

Aanvankelijk was dit voormalig pakhuis een platform en onderkomen voor het creatief talent van de stad, maar gaandeweg heeft de plek zich ontwikkeld tot veel meer. Termen zoals broedplaats, experiment, kennisdeling, cocreatie, stadsmakers, urban agenda, … vallen. Pakhuis De Zwijger heeft een indrukwekkende programmatie. Elke dag zitten de vele zalen vol. Ze vermijden het woord ‘debat’ en willen vooral een platform voor dialoog en uitwisseling bieden. De broedplaatsen gaan over de publieke ruimte, zorg, doe-democratie, duurzaamheid en energie. Essentieel is dat naast politici, ambtenaren en bedrijven vooral ook stadsmakers worden gehoord. Dat zij kunnen netwerken en dat de commons in verhalen worden gegoten. Dat netwerken overstijgt voortdurend de schaal van de stad. Ondertussen zijn er al 35 steden aangesloten in Nederland, ook stedenintransitie.nl is zo’n gedeelde virtuele plek. Naar aanleiding van het Europees voorzitterschap van Nederland is er sinds kort ook een Europese focus: uitwisseling met Boekarest, Bologna, Barcelona … Quirine lijkt wel een kat met negen levens, maar dan tegelijk in plaats van na elkaar.

20160916_gluren-bij-de-buren_amsterdam-31

Spinnen. Spelen. Gluren bij de buren. Ze organiseren stadsexpedities in de stad, tussen steden in Nederland en in Europa. Daar brengen ze steevast doeners, ambtenaren en wethouders samen. Kennisinstellingen zoals universiteiten en hogescholen worden betrokken. Ze zoeken naar oplossingen voor onaangepaste regelgeving zoals bijvoorbeeld voor Tiny Houses (kleine woningen zonder aansluiting van elektriciteit en water). “De grote bedrijven of maatschappelijke instituties als watercorporaties moeten wel leren luisteren naar de vele sociale en duurzame bottum-up initiatiefnemers, zegt Peter.

We raken nog even de dilemma’s van de participatiesamenleving aan en hop, dan is Quirine weg naar Eindhoven.

De debatten in Pakhuis De Zwijger zijn bewust gratis en worden onder andere gefinancierd met inkomsten uit het verhuren van lokalen. Onlangs waren Saskia Sassen en Tine De Moor te gast, binnenkort komen Geert Mak, David van Reybrouck en Jan Rodts. Zij spreken gratis, maar de moderator wordt wel vergoed. Vanavond is er een meet and greet met nieuwe vluchtelingen in de stad. Daarnaast presenteert een fotograaf uit Syrië werk uit de oorlog. Pakhuis De Zwijger doet me denken aan een bijenkorf. Een van de actieve bijen is Peter die me nog enkele schitterende ruimtes toont: multimediale zalen met zicht op Java, Amsterdam-Noord en het IJ.

En altijd komt dit terug: nadenken en werken aan the next step. Het netwerk dat hier wordt uitgebouwd, kent zijn gelijke niet in Vlaanderen. Ik verlaat gefascineerd het gebouw en neem de pont naar De Ceuvel.

20160916_gluren-bij-de-buren_amsterdam-46

De tijdschriften van Pakhuis De Zwijger zijn het beste documentatiemateriaal dat ik als gluurder kon dromen. Ze puilen uit van de commons en burgerschap, en ze beschrijven projecten en vraagstukken over heel Nederland. “Een stortplaats van dromen“, zo noemen ze dat in Utrecht.

Meer weten over Pakhuis De Zwijger?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *